PZFD składa skargę do Prezesa Rady Ministrów na UOKiK

01 marca 2018
uokik
PZFD złożył skargę do Prezesa Rady Ministrów na działania Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ma to związek z próbą wyeliminowania otwartych rachunków powierniczych.

Próby wyeliminowania z rynku rodzinnych polskich firm poprzez likwidację samodzielnego otwartego rachunku powierniczego są niedopuszczalne. W 5-letniej historii tego instrumentu nie ma żadnego przykładu na to, że zawiódł on klientów deweloperów. Skutkiem likwidacji byłoby wyparcie z rynku polskich firm oraz spadek produkcji mieszkań. Polski Związek Firm Deweloperskich złożył skargę do Prezesa Rady Ministrów na działania Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.  

Otwarty mieszkaniowy rachunek powierniczy (dalej„OMRP”) został wprowadzony na mocy tzw. ustawy deweloperskiej z dnia 16 września 2011 roku. Ustawa nałożyła na deweloperów obowiązek założenia zamkniętego lub otwartego rachunku powierniczego rachunku dla każdej inwestycji.

OMRP jest specjalnym rodzajem rachunku bankowego. Środki gromadzone na rachunku mogą być wykorzystywane wyłącznie w celu realizacji inwestycji, dla której prowadzony jest rachunek i wypłacane są przez bank deweloperowi w miarę postępu prac budowlanych, co poprzedzone jest kontrolami zewnętrznego inspektora nadzoru, który sprawdza faktyczne wykonanie danych prac. Bank sprawdza także dokumentacje inwestycji.

Tylko w teorii istnieją również otwarte mieszkaniowe rachunki powiernicze z dodatkową gwarancją ubezpieczeniową lub bankową. Żadna instytucja finansowa nie ma ich jednak w swojej ofercie. Poza tym taka podwójna gwarancja byłaby nieracjonalnie droga.

Dzisiaj z OMPR korzysta około 90 proc. rynku. Mechanizm otwartych rachunków pozwolił na rozwój wielu małych i średnich polskich przedsiębiorstw, które nie są na tyle bogate, by przeprowadzić całą inwestycję bez częściowych spłat wraz z postępem budowy.

Likwidacja samodzielnych OMRP to tak naprawdę likwidacja znacznej części rynku, co wiążę się z wieloma konsekwencjami. Doprowadziłoby to do wykluczenia z rynku małych i średnich firm, co bezpośrednio wiąże się z likwidacją dużej ilości miejsc pracy, utrudniłoby wejście na rynek nowym podmiotom i przyczyniło się do oligopolizacji rynku. Pozostałaby bardzo ograniczona liczba jedynie dużych deweloperów, głównie z dostępem do zagranicznego kapitału, których będą miały finansowanie ze swoich spółek „matek”. Pewny jest także wzrost cen mieszkań i domów, ponieważ zwiększone koszty finansowania będą musiały być pokryte przez przyszłych kupujących. Pomimo lepszej sytuacji dużych deweloperów, również oni głośno protestują przeciwko takim propozycjom, bo ich także dotknie wzrost kosztów finansowania, co przełoży się na wzrost kosztów produkcji mieszkań. Zbyt wysokie ceny oznaczają zaś mniejszą produkcję.

Złożyliśmy skargę na działania UOKiK ponieważ uważamy, że podejmowane działania naruszają podstawowe zadanie Urzędu, jakim jest tworzenie warunków do rozwoju nieskrępowanej konkurencji oraz zapobieganie zaburzeniom funkcjonowania i jej rozwoju. Uważamy, że działanie urzędu jest skierowane w kierunku osłabiania i eliminowania konkurencji. Brak konkurencji zawsze odbija się zaś negatywnie na konsumentach. Cele, które zamierza osiągnąć UOKiK wprowadzając proponowane zmiany, przyniosą zatem jedynie negatywne, odwrotne od zamierzonych skutki. Nie bez znaczenia jest fakt, że takie działania uderzałyby głównie w polskich przedsiębiorców.

Uważamy, że argument podnoszony przez UOKiK, jakoby OMRP nie zapewniał nabywcom należytej ochrony, nie ma pokrycia w faktach. Nie przedstawiono żadnych opracowań czy analiz, które potwierdzałyby to twierdzenie, a w 5-letniej historii funkcjonowania tego instrumentu nie odnotowano przypadku, w którym doszłoby do naruszenia interesów nabywców przy stosowaniu przez dewelopera otwartego mieszkaniowego rachunku powierniczego. Wedle naszej wiedzy UOKiK również nie potrafi wskazać takiego przypadku.

Na proponowanych przez UOKiK zmianach najbardziej zyskałyby podmioty z dostępem do zagranicznego finansowania. Podczas gdy firmy budowlane i deweloperskie z innych krajów mogą liczyć na wsparcie swoich Państw, co przyczynia się do ich rozwoju na zagranicznych rynkach, w Polsce UOKiK proponuje rozwiązania, które w zasadzie uniemożliwią rozwój polskich firm na rynku wewnętrznym, nie wspominając już o jakiejkolwiek ekspansji poza granice kraju. W momencie, kiedy jest szansa na to, by z powodzeniem promować i rozwijać polskie firmy w całej Europie, a przede wszystkim stwarzać obszar do rozwoju wspólnej konkurencji, podejmuje się działania, które radykalnie ograniczą te zamierzenia.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów podejmuje działania, które są bezzasadne, a ich argumentacja jest niezwykle wątpliwa, kompletnie ignorując skutki, jakie przyniesie ta zmiana w zakresie konkurencji. W konsekwencji zmiany będą miały swoje odzwierciedlenie w mniejszym poziomie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Polaków. Dzisiaj pod tym względem jesteśmy daleko w tyle za średnią europejską, a po likwidacji rachunku otwartego ten dystans zwiększy się jeszcze bardziej.

Wielokrotnie składaliśmy UOKiKowi deklaracje współpracy nad tzw. ustawą deweloperską. Widzimy pole do doprecyzowania, a nawet wzmocnienia ochrony nabywcy w wielu aspektach, ale nie może to się odbyć kosztem likwidacji setek polskich firm, co byłoby skutkiem likwidacji samodzielne